Ăn mặn tưởng chừng như chỉ là một sở thích, thói quen rất bình thường của nhu cầu ăn uống hằng ngày. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh như tăng huyết áp, tim mạch thậm chí dẫn đến tai biến mạch máu não, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và gây ra nguy cơ tử vong cao.
“Văn hóa ăn mặn” của đại đa số người Việt
Nhìn vào một bàn ăn của gia đình người Việt bao giờ cũng đầy đủ các loại nước chấm. Thậm chí mỗi món ăn phải có một loại nước chấm riêng mới dậy vị. Món ăn thì lúc nào cũng được nêm nếm đậm đà. Dĩ nhiên gia vị chính vẫn là muối. Nếu xét về phương diện văn hóa ẩm thực thì có thể nói khó có quốc gia nào qua được nước ta. Tuy nhiên đậm đà cũng nên vừa phải, ăn mặn quá mức chưa bao giờ là một lựa chọn tốt.
Mặc dù nhiều chuyên gia đã khuyến cáo thói quen ăn mặn rất có hại, mọi người nên hạn chế. Tuy nhiên không ít người cũng vịn vào lí do thức ăn nhạt nhẽo ăn không ngon, ăn mặn thì uống nhiều nước càng tốt. Đây đúng là thói quen không thể từ bỏ của hơn 90% người Việt. Nếu bạn biết ăn mặn có hậu quả khó lường như thế nào thì liệu bạn sẽ chọn sức khỏe hay sở thích?
Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5gam muối/ngày (tương đương với một thìa cà phê). Tuy nhiên, đa số người dân đều tiêu thụ muối nhiều gấp đôi so với khuyến cáo, tức là khoảng 10gam/người/ngày.
Theo điều tra năm 2015, gần 90% người nấu ăn luôn luôn cho muối, mắm, gia vị mặn khác vào thực phẩm khi chuẩn bị, chế biến và nấu ăn. Đặc biệt, gần 20% thường xuyên ăn thức ăn chế biến sẵn có nhiều muối như dưa, cà muối, mỳ ăn liền, bim bim, lạc rang muối, hạt điều mặn, dưa chuột muối, pho mát, thịt muối và các loại thịt chế biến khác (xúc xích, dăm bông, thịt xông khói, giò, chả…). Đây đều là những sản phẩm chứa hàm lượng muối rất cao.
“Sống chung với bệnh tật” cả đời vì thói quen ăn mặn
Cao huyết áp và đột quỵ
Nhiều người cho rằng ăn mặn thường xuyên làm tăng huyết áp chỉ là “hù” nhau. Đây không phải hù dọa mà là cơ sở khoa học đã được minh chứng. Cụ thể, việc ăn nhiều muối làm tăng tính thẩm thấu của màng tế bào với natri. Ion natri sẽ chuyển nhiều vào tế bào cơ trơn của thành mạch, gây tăng nước trong tế bào, tăng trương lực thành mạch, gây co mạch, tăng sức cản ngoại vi và dẫn đến tăng huyết áp. Tăng huyết áp rất khó điều trị dứt điểm mà hầu như bệnh nhân phải sống chung cả đời. Bên cạnh đó, bệnh tăng huyết áp chính là nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý mạch máu nguy hiểm hơn như tai biến mạch máu não, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim đặc biệt là đột quỵ não vô cùng nguy hiểm.
Tim mạch
Đúng là ăn mặn thì sẽ phải uống nhiều nước nhưng không phải uống nhiều nước là luôn luôn có lợi. Nếu chúng ta uống quá nhiều nước sẽ làm tăng khối lượng máu tuần hoàn và khiến tim phải làm việc nhiều hơn. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ làm tâm thất trái to lên, dẫn đến hiện tượng suy tim. Bạn có thể gúp tâm thất trái có thể trở lại bình thường nếu chúng ta phát hiện và giảm lượng muối nạp vào cơ thể.
Bệnh thận
Ăn quá mặn sẽ ảnh hưởng tới thận. Cụ thể, ăn nhiều muối sẽ khiến cơ thể phải thu nạp nhiều nước, dẫn tới tuần hoàn máu đến cầu thận tăng, buộc thận phải làm việc nhiều hơn để lọc máu. Ngoài ra, muối cũng là nguyên nhân gây ra các chứng bệnh như sỏi thận, thận nhiễm mỡ,…
Hại cơ xương khớp
Ăn mặn làm hại xương. Việc ăn quá nhiều muối có thể gây mất canxi từ xương trong khi canxi là yếu tố quan trọng cho xương khỏe mạnh. Khi xương bị mất canxi thì chúng sẽ trở nên yếu, dễ gãy hơn. Điều này làm tăng nguy cơ loãng xương và làm đau nhức, giảm chất lượng cuộc sống.
Làm thế nào để thay đổi thói quen ăn mặn?
Nếu vẫn duy trì thói quen ăn mặn và dùng nhiều muối quá mức quy định sẽ khiến các bệnh lý ngày càng trầm trọng hơn. Sức khỏe và công nghệ có một số gợi ý giúp bạn thay đổi thói quen ăn mặn:
- Hãy lựa chọn những thực phẩm tươi thay vì các món ăn mặn thường ngày được chế biến sẵn như thịt muối, cá hộp, thịt xông khói, xúc xích, giò chả, … Hạn chế các thức ăn chứa nhiều muối như dưa muối, cà muối, mì ăn liền, bim bim, hạt điều rang muối,…
- Chọn cách chế biến món ăn: hãy thay đổi các món kho, rim, rang cần nhiều gia vị muối thành các món luộc, hấp … để làm giảm lượng muối ăn vào hằng ngày từ các loại đồ ăn mặn.
- Khi nấu nướng, nếu muốn gia giảm gia vị mặn, người nấu nên nếm thức ăn trước khi thêm gia vị để đảm bảo cho vào lượng vừa đủ, không cho quá nhiều. Ngoài ra, mì chính (bột ngọt) là gia vị có vị ngọt nhưng trong thành phần có natri – tương tự thành phần chính của muối ăn – nên người nội trợ cũng nên hạn chế dùng mì chính để tăng vị ngọt của món ăn.
- Các giác quan cần từ từ để thích nghi với việc giảm dần vị mặn nên hãy kiên trì từ từ chứ đừng gấp gáp lại khiến vị giác không thích ứng được, không ăn được và quay lại thói quen trước đây để thỏa mãn vị giác.
- Tự nấu ăn ở nhà để chủ động kiểm soát lượng muối ăn vào một cách tốt nhất.
- Hạn chế chấm nước mắm, bột canh,… Tốt nhất, khi ăn các loại nước chấm trên người dùng nên pha loãng, dùng thêm các gia vị khác như chanh, ớt, tỏi để tăng vị giác, bù cho vị mặn bị bớt đi.
Chế độ dinh dưỡng chính là con đường trực tiếp dẫn chúng ta đến rất nhiều loại bệnh tật. Vì vậy, phòng bệnh vẫn hơn là chữa bệnh. Thay đổi một thói quen ăn uống hợp lý sẽ giúp bạn có cơ hội giữ sức khỏe để thưởng thức nhiều món ngon vật lạ thay vì phải đợi đến lúc đổ bệnh và ăn gì cũng chẳng còn ý nghĩa nữa.
Nếu có góp ý nào cần chia sẻ, hãy gửi thư cho chúng tôi qua email: suckhoecongnghe789@gmail.com nhé. Mọi đóng góp của quý bạn đọc luôn có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi!
Discussion about this post