Nếu trước đây đột quỵ là nỗi ám ảnh của người cao tuổi thì trong những năm gần đây, các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ đã ngày càng trẻ hóa và đang có nguy cơ gia tăng. Điều này đã đánh lên hồi chuông báo động cho nền y học và xã hội hiện đại về tác hại không thể xem thường của “kẻ giết người thầm lặng” này.
Đột quỵ là “Căn bệnh thời đại” – gánh nặng đau đầu của nền y khoa
Đột quỵ được ví như “sát thủ giấu mặt”, là nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 chỉ sau ung thư và bệnh tim mạch nhưng đứng hàng đầu về tỉ lệ tàn tật. Đột quỵ đa phần chỉ có những biểu hiện âm thầm nhưng lại bộc phát bất ngờ và cực kì nghiêm trọng khiến cho quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ bệnh nhân ngày càng gia tăng và hậu quả để lại cho chính bệnh nhân, cho gia đình và cho xã hội vô cùng nặng nề. Điều này khiến đột quỵ trở thành “căn bệnh thời đại” – gánh nặng đau đầu của nền y khoa.
Nỗi sợ đột quỵ ngày càng trẻ hóa
Theo số liệu thống kê, cả nước ta năm 2019 có đến khoảng gần 200.000 người bị đột quỵ, 11.000 người tử vong, hơn 100.000 người bị tàn phế, tỉ lệ tái phát là 15 – 40% và tỉ lệ ngày càng trẻ hóa. Nếu trước đây đột quy chỉ xảy ra ở đa phần những người hơn 60 tuổi thì hiện nay, đột quỵ ngày càng trẻ hóa. Thống kê trong 1 tháng đầu tiên thành lập (tính từ ngày 9-11-2020), Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận 1.000 bệnh nhân cấp cứu, 10%- 20% trong số này dưới 44 tuổi – lứa tuổi được cho là trẻ với bệnh đột quỵ.
Cũng tại bệnh viện Bạch Mai, từng có một số ca tử vong do dị dạng mạch máu, bệnh nhân mới dưới 40 tuổi, mạch máu vỡ gây chảy máu ồ ạt, chèn ép các chức năng về hô hấp, tuần hoàn, lụt não, bệnh diễn biến cấp tính với lượng máu chảy rất nhiều trong một thời gian ngắn dẫn đến tử vong, bệnh nhân hoàn toàn không có dấu hiệu để dự báo bệnh trước đó.
Một dẫn chứng khác, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng khoa Nội – Hồi sức thần kinh (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) thông tin, đột quỵ não trước đây thường xảy ra ở những người cao tuổi. Tuy nhiên, hiện tại bệnh viện có khoảng 25% ca đột quỵ xảy ra ở những người trẻ tuổi, với mức tăng gần 50% trong vòng 12 năm qua.
Bên cạnh đó những thông tin phủ kín mặt báo 1 thời gian qua cũng liên quan đến thông tin các diễn viên, người nổi tiếng bất ngờ qua đời vì đột quỵ như danh hài Chí Tài, ca sĩ Vân Quang Long. Thậm chí, từng có trường hợp đột quỵ xảy ra ở bệnh nhân 14 tuổi và có cả trường hợp hi hữu – bệnh viện nhi đổng TPHCM cứu sống bé trai mới 3 tuổi cũng đột quỵ xuất huyết não.
Và còn rất nhiều số liệu khác khiến chúng ta phải rùng mình tự hỏi vì sao đột quỵ lại đáng sợ như vậy và tại sao lại ngày càng có sức mạnh tấn công cả những người trẻ tuổi?
Vì sao đột quỵ ngày càng trẻ hóa?
Theo chia sẻ từ đội ngũ y bác sĩ, hầu hết bệnh nhân đột quỵ ở lứa tuổi trẻ có liên quan đến các yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, các bệnh lý tim mạch, lối sống không lành mạnh như lạm dụng thuốc lá, rượu bia, ít vận động thể lực, sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ nướng, … Ngoài ra, có một tỉ lệ nhất định có liên quan đến bất thường bẩm sinh, các dị dạng mạch máu từ khi còn nhỏ và khi bất thường này đủ lớn, mạch máu sẽ vỡ, hoặc một số người có yếu tố tăng đông (khuynh hướng dễ sinh huyết khối), dễ làm tắc nghẽn mạch máu.
Tác hại khôn lường và những hệ quả ám ảnh của đột quỵ
Phần lớn bệnh nhân đột quỵ sẽ gặp các di chứng như liệt vận động, ảnh hưởng vùng chức năng về nhận thức, ngôn ngữ, như hôn mê kéo dài, nói ngọng… Nhưng có một số bệnh nhân tử vong trong thời gian ngắn ngay sau khi có tình trạng bệnh, như ca bệnh của diễn viên Chí Tài gần đây.
Bên cạnh đó, do người trẻ thường có tâm lý chủ quan về sức khỏe của bản thân nên bỏ qua những dấu hiệu quan trọng và chỉ đến bệnh viện trong tình trạng đã rơi vào trạng thái chuyển biến nặng. Lúc đó, việc điều trị và hồi phục là hoàn toàn khó khăn.
Gánh nặng cho gia đình và xã hội
Với đột quỵ nếu có thể tiếp nhận điều trị thì chi phí cũng không hề nhỏ. Nếu bệnh nhân được đưa vào sớm trong phòng 4h30 kể từ khi khởi bệnh và bệnh viện không có chỉ định can thiệp thì chi phí khoảng 20 triệu đồng. Nếu có chỉ định can thiệp thì chi phí rơi vào khoảng 60 đến 200 triệu đồng. Đây đều là những con số không hề nhỏ với những bệnh nhân gia đình lao động thu nhập thấp.
Hơn nữa di chứng để lại sau điều trị cũng là vấn đề nan giải. Không thể vận động, liệt nửa người, liệt toàn thân, ú ớ, các hoạt động cá nhân cũng cần người trợ giúp chăm sóc… là những hình ảnh thường thấy sau cơn đột quỵ. Trong khi đó, đối với người trẻ thường giữ vai trò lao động chính trong gia đình, đều này dẫn đến gánh nặng kinh tế sẽ càng đè nặng lên vai gia đình bệnh nhân và với xã hội cũng là một trong những vấn đề chưa thể tìm được lời giải quyết.
Cách tốt nhất là hãy giữ cho bản thân một sức khỏe tốt nhất bằng việc áp dụng lối sống lành mạnh. Hơn hết, hãy chú ý để tâm đến sức khỏe bản thân, kịp thời thăm khám khi phát hiện bản thân có những biểu hiện nghi ngờ mầm bệnh và có biện pháp chữa trị kịp thời. Đừng để đột quỵ trở thành căn bệnh 1 người nhưng lại là nỗi đau 1 gia đình và nỗi ám ảnh của 1 xã hội.
Discussion about this post