Công nghệ nano trong ngành y dược và những đóng góp sáng giá cho lĩnh vực bào chế thuốc Việt Nam

Việc ứng dụng công nghệ nano đã mở ra kỉ nguyên mới – thế hệ thứ 4 của nền công nghiệp bào chế dược phẩm tại Việt Nam với nhiều ưu điểm vượt trội. Đặc biệt, tính hiệu quả của những thực phẩm bảo vệ sức khỏe nano đã đóng góp to lớn vào hành trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tận dụng hiệu quả nguồn thảo dược dồi dào của quốc gia.

Công nghệ nano là gì?

Công nghệ nano (Nanotechnology) là một công nghệ mang tính khoa học, công nghệ kiến thiết và mang tính thiết kế chuyên sâu tiến hành trên quy mô nano (nanoscale) với cấp độ siêu khoảng 1-100 nanometers. Khoa học nano (Nanoscience) và công nghệ nano (Nanotechnology) là nghiên cứu và ứng dụng các vật rất nhỏ và thường được ứng dụng xuyên suốt các ngành khoa học như hóa học, sinh học, vật lý, khoa học vật liệu và công nghệ.

So sánh theo kích thước nano

Hiểu một cách cụ thể, công nghệ nano có nhiệm vụ chế tạo các nguyên liệu, thiết bị và hệ thống hữu ích nhờ các thao tác, sắp xếp ở mức nguyên tử, phân tử và các cấu trúc siêu phân tử giới hạn kích thước 1 – 100 nano mét (nm) (1nm = 1 phần triệu milimét), đồng thời khai thác các đặc tính và hiện tượng mới xuất hiện khi vật chất ở kích thước nano.

Ứng dụng của công nghệ nano

Xuất hiện từ đầu thế kỉ 21, công nghệ nano được xem là cuộc cách mạng công nghệ đã làm thay đổi diện mạo giới tự nhiên và tạo ra những bước ngoặt lớn với cuộc sống nhân loại. Công nghệ nano được ứng dụng trong các lĩnh vực khoa học đa dạng như khoa học bề mặt, hóa học hữu cơ, sinh học phân tử, vật lý bán dẫn, lưu trữ năng lượng, kỹ thuật, chế tạo vi mô, và kỹ thuật phân tử. Chúng ta có thể biết về vật liệu dẫn điện nano, bộ vi xử lý nano, pin nano, các hạt nano trong mỹ phẩm, nano bạc trong thời trang, công nghệ nano trong thực phẩm… và không thể bỏ sót sự đóng góp của công nghệ nano trong ngành y học, đặc biệt với lĩnh vực y dược và công nghệ bào chế thuốc.

Tại Việt Nam, các nhà khoa học đã dẫn làm chủ công nghệ nano để ứng dụng vào nền công nghiệp dược phẩm bào chế thuốc và các thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Ứng dụng của công nghệ nano trong sản xuất dược phẩm?

Đến nay, các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực y học cho rằng thực tế chúng ta đã trải qua 3 thế hệ sản xuất và sử dụng thuốc:

Thế hệ 1: phương pháp chế tạo thuốc nam cổ truyền

Thế hệ 2: phương pháp bào chế thuốc nam tiên tiến

Thế hệ 3: thuốc tây sử dụng các dược chất từ thiên nhiên hoặc các dược chất tổng hợp

Đến nay đang là thế hệ thứ tư hiện đại với Công nghệ nano, mở ra hy vọng mới cho người bệnh khi được sử dụng các loại “nano dược phẩm” với hiệu quả điều trị cao vượt bậc so với dược phẩm thông thường.

Trong lĩnh vực dược và thực phẩm chức năng bảo vệ sức khỏe ứng dụng công nghệ nano đã hỗ trợ tích cực cho việc điều trị, đặc biệt cho những bệnh lý như ung thư, các bệnh mãn tính như xương khớp, các bệnh tim mạch, đái tháo đường, các bệnh lý mạch máu.. Thực tế lâm sàng đã chứng minh rằng, “nano thuốc” làm tăng khả năng hấp thu của cơ thể, từ đó làm tăng hiệu quả điều trị lên hàng trăm lần.

Nang chứa “nano thuốc”

Một số tác dụng ưu việt của các sản phẩm thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe được ứng dụng Công nghệ nano có thể kể đến:

Tác động hướng đích hiệu quả:

Các hạt nano chứa thuốc (cg. “nano thuốc”) tác động đến trúng đích cần điều trị, nghĩa là chúng chỉ phát huy tác dụng đối với những tế bào bệnh dựa trên những đặc điểm khác biệt so với các tế bào lành như nhiệt độ, độ pH, khe hở tế bào…Không gây ảnh hưởng đến các mô lành, ít gây tác dụng phụ:

Các loại thuốc truyền thống khi vào trong cơ thể thường gây tác dụng phụ như tiêu diệt đồng thời cả hai loại tế bào bệnh và tế bào lành. Với “nano thuốc” thì độ hòa tan được giải quyết dễ dàng và với cơ chế tác động hướng đích hiệu quả, “nano thuốc” và “nano thực phẩm chức năng” không gây ảnh hưởng tới các mô lành, giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc.

Tăng độ hòa tan, khả năng thẩm thấu, giảm tỉ lệ đào thải

Công nghệ nano giúp khắc phục những nhược điểm của các loại thuốc truyền thống như độ hòa tan, khả năng thẩm thấu, tỉ lệ đào thải… giúp đem lại hiệu quả chữa trị tối ưu cho người bệnh.

Việt Nam vốn là một quốc gia sở hữu kho tàng tài nguyên thảo dược dồi dào, phong phú hàng đầu trên thế giới. Tuy nhiên, trước đây vì những hạn chế về công nghệ mà chúng ta đành ngậm ngùi bỏ ngõ cơ hội khai thác và tận dụng tối đa nguồn cây thuốc trong nước mà phải nhập khẩu nhiều loại thuốc từ nước ngoài với giá cao. Hiện nay, khi đã làm chủ công nghệ nano, chúng ta hoàn toàn có thể “đánh thức giá trị tiềm năng” của hệ thống cây thuốc Việt Nam, từ đó ứng dụng vào công nghệ bào chế thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe để cho ra đời những dòng thuốc thuần Việt với một mức giá thành phù hợp, chăm sóc tốt nhất cho sức khỏe cho người Việt chỉ bằng một chi phí tiết kiệm hơn nhiều so với thuốc ngoại.